آمار عصر طلايي بازار فلزات پايان يافته و قيمت فولاد، مس و آلومينيوم ديگر شاهد جهش نخواهد بود؟ اين پرسشي است كه در ذهن توليدكنندگان و فعالان بازار مطرح مي‌شود. در سال 2001 وقتي قيمت فلزات پايه به‌خصوص فولاد در پايين‌ترين سطح قرار گرفت و آن سال به دره مرگ فلزات لقب گرفت تجار و توليدكنندگان ديگر توان تحمل كاهش بيشتر قيمت را نداشتند چرا كه كاهش توليد و تعطيلي بسياري از كارخانه‌هاي توليد فلز در جهان كمبود قابل محسوسي از كالا را در بازارها ايجاد كرده بود كه اين مسئله موجب بيدار شدن قيمت‌ها شد و ناگهان از سال 2001 به بعد بازار شاهد افزايش پلكاني و خطي قيمت‌ها بود. 

رشد منظم قيمت فلزات تا 2004 ادامه پيدا كرد به‌طوري كه نرخ بسياري از فلزات نظير مس از 1600 دلار به مرز 5 هزار دلار رسيد و فولاد از تني 140 دلار به حدود 480 دلار افزايش يافت. توليدكنندگان از رشد قيمت‌ها راضي بودند اما آنها هرگز تصور نمي‌كردند كه رشد قيمت‌ها از 2004 به بعد به واسطه رشد قيمت نفت، المپيك چين و جريان‌هاي سياسي جهان از حالت منظم، حالت غيرمنطقي به خود بگيرد چرا كه از اواسط سال 2004 آتشفشان قيمت‌ها رخ داد و نرخ بسياري از فلزات به‌طور جهشي رشد كرد. به‌طوري كه ناگهان مس به مرز 9 هزار دلار در سال 2008 رسيد، روي از 1100 دلار سال 2003 به مرز 4 هزار دلار رسيد، آلومينيوم از 800 دلار به بالاي 3 هزار دلار افزايش يافت و فولاد از 480 دلار سال 2004 به بالاي 1400 دلار در بازارهاي جهاني رسيد. 

توليدكنندگان بزرگ فولاد، آلومينيوم و مس جهان نظير آرسلورميتال، سوراشتال و كودلكو سال‌هاي 2001 تا 2007 را بلوغ صنايع فلزي دانستند اما اين توليدكنندگان هرگز تصور نمي‌كردند كه در سال 2008 در باتلاقي ناشي از كاهش قيمت‌ها اسير شوند. 

آتشفشان قيمت‌ها در سال 2008 خاموش شده است توليدكنندگان فلز در جهان ظرفيت توليد خود را كاهش داده‌اند برخي از توليدكنندگان فولاد در چين و روسيه واحدهاي توليدي خود را تعطيل كرده‌اند كودلكو و آرسلورميتال برخي واحدهاي صنعتي خود را در حالت نيمه‌تعطيل قرار داده‌اند و بازار در سراشيبي قرار دارد. 

رشد موقتي و جهشي قيمت‌ها در سال 2008 پايان يافت بورس فولاد لندن كه 6 ماه است راه‌اندازي شده تجربه تلخي را روبه‌روي خود ديد چرا كه در اين بورس قيمت فولاد از مرز 1400 دلار به زير 300 دلار رسيد و نوسان 1100 دلاري اين كالا در 6 ماه از شگفتي‌هاي اين بورس در سال 2008 بود. البته بورس فلزات لندن با ايجاد ساز و كارهاي مناسب ريسك خريد را كاهش مي‌دهد كه اين مهم مي‌توان به عنوان الگوي مطلوب در بورس كالاي كشور مدنظر قرار گيرد. 


چرا قيمت‌ها ناگهان كاهش يافت؟ 

شكستن ناگهاني حباب قيمت‌ها در سال 2008 نشان داد كه رشد جهشي قيمت فلزات از سال 2004 تا 2008 بيشتر حالت تصنعي داشته است و جو رواني ناشي از المپيك چين، جنگ‌هاي بين قاره‌اي و به‌دنبال آن رشد افسار گسيخته نرخ نفت به افزايش غيرمنطقي قيمت فلزات كمك كرده بود. به عبارتي نرخ انواع فلزات بعد از عبور از حالت غيرمنطقي به حالت عادي برگشته است. 

اما اغلب فعالان بازار اعتقاد دارند كه دوران ركود بازار فلزات مقطعي خواهد بود چرا كه روزنه‌هاي اميد در بازارها ديده مي‌شود. 

علائم نشان مي‌دهد كه بازار سنگ‌آهن چين بهبود يافته و رونق مجددا به اين بازار برمي‌گردد. چيني‌ها ثبت سفارش سنگ‌آهن را افزايش داده‌اند. 

فعالان بازار مي‌گويند: تا چهار ماه آينده قطعا شاهد افزايش دوباره قيمت سنگ‌آهن خواهيم بود. با افزايش نرخ اين كالا بازار فولاد تكان خواهد خورد. با رشد قيمت فولاد قطعا شاهد افزايش نرخ ساير مواد معدني نظير زغال‌سنگ، سيليس و كروميت خواهيم بود. بايد ديد كه تا چهار ماه آينده تا چه ميزان پيش‌بيني فعالان بازار محقق خواهد شد. حال در گزارشي كه در پي مي‌خوانيد به سير تحولات و قيمت فلزات مهم در بازارهاي داخلي و جهاني طي يك سال گذشته مي‌پردازيم. 


فروردين 

نخستين ماه از سال جاري، معاملات آهن با توجه به ركود ناشي از تعطيلات نوروزي، شرايط آرامي را سپري كرد. در اين ماه ميانگين نرخ تيرآهن در بورس روي 8700 ريال تا 10225 ريال قرار گرفت. تيرآهن 20 (9633 ريال)، تيرآهن 22 (8700 ريال) تيرآهن 24 (8920) و تيرآهن 27 (10225 ريال) معامله شد. ميلگرد هم به 8254 ريال تا 10411 ريال رسيد. ورق سرد B در اين ماه با نرخ 7576 ريال معامله شد: ورق گرم هم 7529 ريال معامله شد. 


ارديبهشت 

معاملات فولاد طي دومين ماه از سال جاري با افزايش تقاضا و افزايش ساخت و ساز كه بيشتر به دليل مناسب‌تر شدن شرايط جوي اتفاق افتاد، همراه شد. در نخستين هفته از اين ماه افزايش نسبي قيمت شمش در بازارهاي جهاني نيز به اين روند كمك كرد اما با توجه به افزايش حجم عرضه، قيمت‌ها به‌خصوص در بخش تيرآهن با كاهش نسبي همراه شد. در اين ماه تيرآهن 24 و 22، 8200 ريال معامله شد. تيرآهن 27 نيز 9600 ريال قيمت خورد، تيرآهن 20 از 9633 ريال به 9600 ريال تنزل كرد. 

سبد ميلگرد 3A و 2A، 9500 ريال و 25 تا 14ـ3A با قيمت 9900 ريال فروش رفت. در بازار ورق نيز قيمت‌ها نزولي بود. ورق سرد B، 9523 ريال و ورق گرم C با قيمت 8960 ريال معامله شد. فرآيند قيمت ميلگرد و تيرآهن به همين صورت تا پايان ماه ادامه پيدا كرد اما ورق گرم C به 8900 ريال رسيد. ورق سرد B نيز به 9450 ريال رسيد. 


خرداد 

در معاملات خردادماه تقاضا در بازار افزايش پيدا كرد. در نتيجه نرخ اغلب محصولات فولادي رشد كرد. در نخستين هفته از معاملات اين ماه ميلگرد 20 تا 10ـ1A با نرخ 10 هزار و 33 ريال فروش رفت. ميلگرد 25 تا 14ـ3A نيز 9738 ريال معامله شد. 

در اغلب معاملات بورس نيز رقابت به رشد نرخ ميلگرد انجاميد. به‌طوري كه سبد ميلگرد 32 و 14ـ3 A ذوب‌آهن با نرخ 10067 و ميلگرد 28 تا 16ـ3A آن با قيمت 10 هزار و 53 فروش رفت. روند رو به‌رشد قيمت‌ها ميلگرد 16 تا 8ـ3A به قيمت 13 هزار و 88 ريال رسيد. ميلگرد 22 تا 10ـ3A نيز 13 هزار و 317 ريال معامله شد. سبد تيرآهن 14 تا 24 نيز پس از رقابت خريداران به رقم 11 هزار و 229 ريال رسيد. 

ورق گرم B با نرخ 9100 و ورق گرم C با قيمت 9421 ريال معامله شد. 


تير 

در معاملات تيرماه در سال جاري، قيمت‌هاي فولاد به بالاترين حد رسيد به‌طوري كه نرخ ميلگرد مرز 13 هزار ريال را رد كرد. تيرآهن نيز به ميانگين 10 هزار و 594 ريال رسيد. در اين زمان به‌رغم آنكه فولادسازان دولتي تمامي عرضه‌هاي خود را بنابر تقاضاي بالاي بازار در بورس عرضه مي‌كردند اما به‌واسطه رشد قيمت‌ها دولت و وزارت بازرگاني فشار زيادي جهت كاهش نرخ پايه فولاد در بورس ايجاد كردند. در نهايت به لحاظ انباشت تقاضا، عرضه‌ها از سر گرفته شد. 

در اين ماه ميلگرد 2A، 3A و 1A ذوب‌آهن با قيمت 10 هزار و 459 ريال در هر كيلو فروش رفت. ميلگرد 28ـ3A نيز 12 هزار و 866 ريال و ميلگرد 18 و 16 و 14ـ3A با قيمت 12 هزار و 866 ريال به ثبت رسيد. سبد ميلگرد 25 تا 10ـ3A نيز با قيمت 12 هزار و 787 ريال در هر كيلو به ثبت رسيد. ورق سرد B در اين ماه به رقم 10 هزار و 751 ريال رسيد. 


مرداد 

در معاملات مردادماه با عرضه محصولات وارداتي در بورس و تثبيت نرخ شمش در بازارهاي جهاني روند صعودي قيمت محصولات فولادي در بازار ايراني متوقف شد اما با رسيدن به روزهاي پاياني ماه، قيمت‌ها با كاهش نسبي همراه شد. سبد ميلگرد 3A، 2A در اين ماه با نرخ 10 هزار و 500 ريال در هر كيلو و سبد ميلگرد 25 تا 10ـ3A نيز با نرخ 10 هزار و 300 ريال معامله شد. 

سبد تيرآهن 16 تا 27 ذوب‌آهن در بورس طي اين ماه با نرخ 9500 ريال و تيرآهن 16 تا 24 با قيمت 9400 ريال معامله شد. 

ورق گرم 8 تا 30 روسيه در اين ماه با قيمت 11 هزار ريال پيشنهاد شد اما روند كاهشي قيمت‌ها انگيزه خريد را از خريداران گرفت. 

ورق سرد B، 10 هزار و 930 و ورق گرم B، 9541 ريال به ثبت رسيد. ورق گرم C نيز 10 هزار و 492 ريال معامله شد. 


شهريور 

طي معاملات شهريورماه مقاومت بازار در برابر كاهش قيمت‌ها از كاهش شديد نرخ‌ها جلوگيري كرد اين در حالي‌ بود كه بسياري از پيش‌بيني‌ها از سقوط نرخ فولاد در ماه‌هاي آينده خبر مي‌داد. اما بودجه‌هاي عمراني دولت و طرح‌هاي انبوه‌سازي از كاهش قيمت‌ها جلوگيري كرد در اواخر شهريورماه توان پيش‌بيني به‌دليل عدم ثبات نرخ‌ها از تجار گرفته شد از اين‌رو سايه ترديد باعث شد تا در اغلب معاملات بورس، خريداران با تحليل و ترديد بيشتري خريدهاي سلف از بورس انجام دهند. 

در اين ماه تيرآهن 14، 16 و 18 با قيمت 9200 ريال فروش رفت. تيرآهن 24، 9325 ريال و تيرآهن 27 با نرخ 9700 ريال معامله شد. سبد ميلگرد 32 تا 14ـ3A ذوب‌آهن در اين ماه 10 هزار و 400 ريال و سبد ميلگرد 18 تا 12ـ3A آن نيز با رقم 10 هزار و 400 ريال فروش رفت. 

ورق سرد B در اين ماه به 10 هزار و 800 ريال كاهش يافت. ورق گرم B، 8700 ريال و ورق گرم C با نرخ 8900 ريال معامله شد. 


مهر 

با كاهش قيمت شمش فولاد و مسلم شدن اين واقعيت براي فعالان بازار كه قيمت‌ها پس از جهش يكباره در خرداد و تيرماه در حال تصحيح است، تقاضا در بازار فولاد به حداقل رسيد به‌طوري كه توليدكنندگان مجبور به كاهش قيمت محصولات خود در بازار شدند. 

ميانگين نرخ تيرآهن در اين ماه 9472 ريال و ميانگين ميلگرد 7069 ريال بود. ورق گرم نيز با نرخ 7650 ريال مبادله مي‌شد. ورق سرد نيز در اين ماه 9800 ريال ثبت رشد. سبد ميلگرد 28 تا 12ـ3A در اين ماه 8100 ريال، سبد ميلگرد 22 تا 8ـ3A نيز 8000 ريال معامله شد. 


آبان 

طي آبان‌ماه به دنبال مباحث ايجاد شده حول محور افزايش نرخ تعرفه قيمت تيرآهن و ميلگرد در بازار با اندكي رشد همراه شد. خريداران با اين فرض كه در صورت افزايش قيمت تعرفه نرخ فولاد در بازار ايران افزايش پيدا مي‌كند اقدام به خريد كردند ضمن اينكه به دليل عدم وجود پيش‌بيني دقيق از آينده اغلب تجار اقدام به خريد كردند. 

اين مسئله هر چند باعث رشد مقطعي قيمت‌ها در بازار شد اما به دنبال منتفي شدن مباحث مربوط به افزايش تعرفه، بازار به روال قبل بازگشت. در اين ماه ميانگين قيمت تيرآهن 8000 تا 8750 ريال بود. ميلگرد هم در ماه به نسبت تيرآهن كاهش بيشتري را ثبت كرد و بين 7900 تا 8500 ريال فروش رفت. به دليل شرايط خاصي كه در بازار ورق وجود دارد و محدود بودن نوع مصارف آن در كشور اين كالا بيش از ديگر محصولات فولادي كاهش پيدا كرد به‌طوري كه قيمت آن به 7850 ريال هم رسيد. 

در اين ماه شايعاتي درخصوص فروش ورق‌هاي وارداتي در بازار به ركود بيشتر معاملات اين محصول منجر شد. 


آذر 

در آذرماه به واسطه حضور و عرضه محصولات وارداتي به‌خصوص ميلگرد تركيه، بازار دچار التهاب بيشتري شد و حتي قيمت تيرآهن كه روند صعودي گرفته بود نيز از اين شرايط مستثني نشد و عرضه تيرآهن‌هاي عربستان به كاهش نرخ اين محصول منجر شد. نگراني بازار از ورود هر چه بيشتر كالاهاي وارداتي نيز نهايتا به اين نگراني و التهاب دامن زد به‌طوري كه عرضه‌كنندگان براي فروش محصول خود، در پايين آوردن نرخ محصولات خود با يكديگر رقابت كردند. 

بيشترين كاهش نرخ محصولات فولادي در اين ماه در مورد ورق اتفاق افتاد اين كالا اگرچه در هفته‌هاي پاياني آذرماه با تثبيت نرخ همراه بود اما با ثبت قيمت 5290 ريال حتي از ميلگرد هم ارزان‌تر به فروش رسيد. 

ميانگين تيرآهن در اين ماه در بورس 9000 ريال و در بازار آزاد 9940 ريال بود. 

در هفته اول اين ماه ميانگين قيمت ميلگرد در بازار خرده‌فروشي در هفته اول 7570 ريال، هفته دوم 7700 ريال، هفته سوم 7560 ريال و هفته چهارم 7450 ريال بود. قيمت تيرآهن نيز در هفته اول 9610 ريال، هفته دوم 1004 ريال، هفته سوم 10040 ريال و هفته چهارم 9940 ريال به ثبت رسيد. 


نگاهي به وضعيت مس 

از ابتداي سال جاري فرايند قيمت مس در بازارهاي جهاني، نوسان شديدي را تجربه كرد. اين كالاي استراتژيك به همراه ديگر فلزات غيرآهني و آهني با رشد قابل‌توجهي در سال جاري مواجه شد به‌طوري كه بسياري از كارشناسان از رسيدن نرخ آن به 10 هزار دلار خبر مي‌دادند اما ركود اقتصادي در دنيا، اين پيش‌بيني را محقق نكرد و نرخ آن نه تنها به 10 هزار دلار نرسيد بلكه به قيمت‌هاي يك سال قبل بازگشت. در بازار ايران نيز مفتول مس با قيمت 80960 ريال بازار خود را در سال (فروردين‌ماه) شروع كرد و پس از يك ماه به رقم 81459 ريال رسيد. در خردادماه ميانگين قيمت مس به 78527 ريال تنزل كرد. 

در تيرماه اين كالا به قيمت 81 هزار و 477 ريال برگشت و روند صعودي خود را آغاز كرد اما مجددا با نزول قيمت‌هاي جهاني در مردادماه به ميانگين 76704 ريال رسيد. 

در شهريورماه اين كالا از 76015 ريال در ابتداي ماه به 73882، 73247، 71305، 71002 و 70802 ريال رسيد. 

در مهرماه اين كالا بين قيمت‌هاي 70411 و 70621 در مورد مس مفتول و مس كاتد با نرخ 68473 ريال فروش رفت. اما در پايان ماه به دليل افت تقاضا قيمت آن به رقم 52583 ريال تنزل كرد. 

در آبان فرآيند افت قيمت مس در بازار ادامه يافت و با توجه به كاهش تقاضا در بازار توليدكنندگان ايراني نيز قيمت‌ها را كاهش دادند در نتيجه مس مفتول به 40858 و مس كاتد به 38562 ريال كاهش قيمت پيدا كرد. در اين ماه معاملات به حداقل رسيد. در ماه آبان نيز روند كاهشي قيمت‌ها منجر به آن شد تا قيمت مس مفتول به 35944 ريال برسد. مس كاتد در اين ماه 33709 ريال معامله شد. 


آلومينيوم 

در معاملات فروردين‌ماه در بازار آلومينيوم شمش هزار پوندي با قيمت 29 هزار و 850 ريال و 29 هزار و 700 ريال عرضه شد. اين كالا در انتهاي ماه با نرخ 29 هزار ريال به ثبت رسيد. 

اين كالا در ارديبهشت‌ماه به 29 هزار و 300 ريال رسيد و نهايتا LG ـ P100 با قيمت 28 هزار و 200 ريال معامله شد. 

شمش هزار پوندي 5/99 نيز با نرخ 28 هزار و 550 ريال معامله شد. در نهايت اين كالا در انتهاي ارديبهشت‌ با قيمت 28700 ريال (5/99P1000)، 28900 (6/99ـ P1000) و 29300 ريال (7/99 ـ P0001) عرضه شد. خردادماه شمش آلياژي با نرخ 32283 ريال (3/380)، 32582 ريال (A55U3)، 31984 ريال (ASQU3)، 31685 ريال (LM21) و 31685 ريال (42LM) عرضه و در بازار معامله شد. 

شمش 5/99ـP0001 در آخرين هفته از خردادماه با قيمت 29 هزار ريال، شمش 6/99ـP1000 با قيمت 29150 ريال و شمش 7/99ـP1000 با قيمت 29600 ريال عرضه و معامله شد. 

در تيرماه شمش آلياژي AS5U3 با قيمت 32582 ريال عرضه و با نرخ ثابت معامله شد. 

در مردادماه در بازار آلومينيوم شمش 6/99ـP1000 با قيمت 30 هزار و 400 ريال و 7/99 با نرخ 31 هزار ريال عرضه شد. در پي كاهش قيمت‌ها در بورس لندن شمش 6/99 در انتهاي ماه با قيمت 29 هزار ريال عرضه شد. 

شمش 7/99 نيز با قيمت 29 هزار و 500 عرضه شد. در شهريورماه شمش 7/99، به 29 هزار ريال كاهش يافت. شمش 5/99 نيز 28 هزار و 400 قيمت خورد و در پي كاهش قيمت‌ها شمش 7/99 به 27 هزار و 400 كاهش يافت. 

اين كالا در مهرماه با قيمت ثابت در ابتداي ماه معامله شد اما در انتهاي معاملات اين ماه به رقم 26800 ريال كاهش يافت و در پي تداوم افت غيرمنتظره قيمت‌هاي جهاني به 24 هزار ريال در آبان‌ماه افت كرد و در نهايت در سآبان‌ماه و با تشديد ركود در بازار به 22 هزار ريال كاهش پيدا كرد.



گزارش از بهنود دامغاني